Organisatieopstellingen

Organisatieopstellingen

Werkwijze organisatieopstelling

Een organisatieopstelling ofwel een in-company opstelling, vindt plaats binnen het bedrijf, of op een daarvoor geschikte externe locatie. Meestal beslaat de uitvoering één of twee dagdelen. Een teamdag, een brainstormdag of een 'heidesessie' kan ook een goed moment zijn voor een organisatieopstelling.


De opstelling zelf

Een organisatieopstelling is een dynamisch soort ‘tableau vivant’ met daarin opgesteld een aantal elementen of leden van een organisatie. We werken hiervoor met representanten. De opgestelde personen zijn dus niet de echte leden uit de organisatie.

De organisatieopstelling begint altijd met een voorgesprek; iemand van het bedrijf, bijvoorbeeld de directeur, brengt zijn of haar vraag of thema in en de begeleider probeert door het stellen van vragen een beeld te vormen van de situatie en het probleem.
Vaak wordt daarbij ook een organogram gemaakt van de gehele organisatie en haar geschiedenis.

Vervolgens bepalen de begeleider en de cliënt samen welke elementen van de organisatie opgesteld dienen te worden. Deze elementen zullen vertegenwoordigd worden door representanten; meestal mensen die speciaal voor dit doel zijn meegekomen en het bedrijf en de situatie niet kennen en waardoor zij volkomen blanco en onbevooroordeeld in de opstelling komen te staan.

De wijze waarop deze representanten staan opgesteld ten opzichte van elkaar en hoe ze in de ruimte staan geeft al heel veel informatie, maar het meest bijzondere is dat de representanten in staat blijken te zijn om lichamelijk en emotioneel heel zuiver te kunnen voelen wat zich afspeelt in de personen, groepen of abstracties die ze representeren. 


Voorbeeld

Er staan vier representanten opgesteld: iemand als representant voor de directeur, een representant voor een projectteam, een representant voor de manager van dat team en een representant voor een ontslagen manager.
In dit voorbeeld kan het dan zijn dat de manager totaal geen oog heeft voor zijn projectteam en dat zijn aandacht volledig gericht is op de ontslagen manager. En de ontslagen manager voelt zich boos en niet gezien. De directeur staat wat afzijdig en is niet bij machte om iets te doen.
Vaak heeft zo’n beeld alleen al een behoorlijke impact op de cliënt en op andere betrokkenen.

De begeleider kan nu aan de hand van zijn waarnemingen en de informatie die hij van de representanten en de cliënt krijgt onderzoeken wat er in de diepte speelt.
Hij kan aan de opstelling elementen toevoegen of er juist weghalen, posities van de representanten veranderen, ze bepaalde zinnen laten uitspreken etc.
Wanneer de cliënt zijn of haar vraag beantwoord ziet of een inzicht heeft gekregen in wat er nu te doen staat is de opstelling afgelopen.

Dan volgt er een nabespreking waarin eventuele onduidelijkheden misschien nog verhelderd kunnen worden en, indien nodig, kunnen de representanten nog extra informatie geven vanuit hun rol.

Ervaringen

  • In-company Opstellingen

    Bij IVSW had ik mijn eerste kennismaking met organisatieopstellingen. Een opstelling van een gezondheidsorganisatie waar de teamflow niet wil vlotten. De opstelling bracht onverwacht inzicht in onderlinge relaties uit het verleden en de impact daarvan op het heden. Heel bijzonder is dat enkele weken na de opstelling, het team weer lekker loopt; er zijn mensen vertrokken, de flow is goed en de productiviteit is gestegen. Welke impact heeft de organisatieopstelling hierop gehad? Intrigerend. 
     
    Ellis Brinkman MBA
    (LSPM Interim en Verandermanagement)

  • Door de organisatieopstelling bij IVSW werd duidelijk dat ik niet in positie kon komen als directeur, zonder eerst goed afscheid te nemen van mijn voorganger, die door ziekte vrij abrupt was vertrokken. We hebben daarna op school een goed afscheid georganiseerd en ik heb haar geëerd door in het kantoor een soort gedenkplek te maken. Daarna voelde ik mij vrij om het kantoor anders in te richten en kon ik beginnen met veranderingen.

    Ferdy Masselink
    (Directeur a.i. PCBO De Vuurvogel)

  • Met enige scepsis en met een prettige spanning ging ik naar de organisatieopstelling bij IVSW. Tot mijn stomme verbazing werd de situatie uitgebeeld op een wijze die totaal niet overeenkwam met de door mij ervaren feitelijkheid, maar die toch de kern raakte.
    Een mooie abstractie die mij tot concreet handelen heeft weten te voeren. Ik ging zonder scepsis weg, met voldoening en een prettige spanning.

    Yvon Prince
    (Prince & Advies, versnellen en vertragen)